Het Tabakhuis
In 1800 heeft Nijkerk een bloeiende tabaksteelt gehad. De teelt van tabak begon in Nijkerk ongeveer halverwege de 17e eeuw. Door een combinatie van factoren waaronder de samenstelling van de grond, de ligging van Nijkerk aan het water (voor vervoer naar Amsterdam) en de beschikbaarheid van veel arbeidskrachten, breidden de tabaksvelden zich snel uit. De rijke opbrengsten zorgden voor een periode van voorspoed en veel handel en bedrijvigheid. Rond 1800 was Nijkerk na Arnhem de plaats met de meeste inwoners van de Veluwe.
Het Tabakhuis werd in de 18e eeuw door de joodse familie Italiaander gebouwd voor de opslag van tabak. Na de bloeiperiode van tabak heeft het Tabakhuis in de 19e en 20e eeuw uiteenlopende bedrijfsfuncties gekend. Hiervoor heeft men echter de oorspronkelijke constructie nooit aangetast. Toen in 2009 het pand, wat inmiddels een gemeentelijk monument was, werd aangekocht was het pand in een vervallen staat maar grotendeels nog wel origineel.
De restauratie
Belangrijk uitgangspunt bij de restauratie van het pakhuis was het behoud van de oorspronkelijke structuur en de karakteristieke uitstraling. Met name de uitstraling van het industriële pand is aan de buitenzijde nog goed ter herkennen doordat er in feite niet veel aan is veranderd; alleen de dakgoot en de raamkozijnen zijn vernieuwd. Verder is het metselwerk alleen daar verbeterd daar waar dit nodig was. De oorspronkelijke voorgevel die jarenlang een gesloten karakter had is nu open doordat de luiken letterlijk zijn opengezet.
Ook aan de binnenzijde is getracht de oorspronkelijke sfeer te handhaven c.q. terug te brengen. Eén van de buitenwanden is weer in haar oorspronkelijk staat gebracht door het stucwerk te verwijderen. Hierdoor is het ruwe metselwerk weer zichtbaar geworden. Ook de oude balkenstructuur met oorspronkelijke vloerdelen zijn met de nieuwe inrichting bewust in het zicht gelaten. Deze twee elementen zorgen voor een unieke sfeer in het pand. Verder is er gezocht naar optimale ruimtelijkheid. Dit is bereikt door het toepassen van glazen wanden, maar ook door de bestaande structuur op bepalende plaatsen open te breken middels vides. Hierdoor is het mogelijk om van de begane grond rechtstreeks in de kap te kijken. De nieuwe inrichting is strak, eigentijds en bewust los getrokken van de oorspronkelijke structuur. Een mooi voorbeeld hiervan is het aansluitingsdetail van de ruwhouten blokken op de verdieping die middels smalle glasstroken los van de buitenwand lijken te staan.
Tabakhuis anno 2012
Het Tabakhuis herinnert ons anno 2012 aan de rijke tabakhistorie van Nijkerk. Het Tabakhuis huisvest nu 4D architecten en Berveling. Daarmee is het Tabakhuis een creatieve omgeving waarin een industriële look gecombineerd wordt met een vooruitstrevend interieur. Effectiviteit en werkplezier versterken en kruisen elkaar in het Tabakhuis.
Multifunctionele ruimte
Naast de bedrijven Berveling en 4D architecten die vanaf begin 2012 hun kantoor houden in het
gerestaureerde pand, biedt het ook nog ruimte voor verschillende andere activiteiten. Zo is de multifunctionele ruimte op de begane grond uitermate geschikt voor lezingen, exposities, vergaderingen of workshops en trainingen. Deze ruimte ligt aan de voorzijde van het pand en presenteert zich via een grote glaspui direct aan de stad. Je zou kunnen stellen dat middels deze transparante ruimte het Tabakhuis ‘symbolisch’ weer aan de stad Nijkerk wordt teruggegeven.
Naast de bedrijven Berveling en 4D architecten die vanaf begin 2012 hun kantoor houden in het
gerestaureerde pand, biedt het ook nog ruimte voor verschillende andere activiteiten. Zo is de multifunctionele ruimte op de begane grond uitermate geschikt voor lezingen, exposities, vergaderingen of workshops en trainingen. Deze ruimte ligt aan de voorzijde van het pand en presenteert zich via een grote glaspui direct aan de stad. Je zou kunnen stellen dat middels deze transparante ruimte het Tabakhuis ‘symbolisch’ weer aan de stad Nijkerk wordt teruggegeven.
